İsmail Gaspıralı

İsmail Bey Gaspıralı Feyzullah ATAHAN* foto: (soldan) Gaspıralı İsmail Bey,Hasan Zerdabi, Alimerdan Topçubaşov İsmail Bey Gaspıralı 20 Mart 1851’de Bahçesaray yakınlarındaki Avcıköy’de doğdu. Annesi Fatme Sultan, köklü bir mirza ailesinin kızıydı. Babası Mustafa Alioğlu Gasprinskiy de Çarlık ordusundan emekli teğmen rütbesini taşıdığı için küçük İsmail zadegân sınıfına mensuptu. Öğrenim hayatına mahallî Müslüman mektebinde başlayan İsmail,…

Devamı ...

 VOLGA-URAL BÖLGESİNDE EĞİTİM REFORMU

 Volga-Ural Bölgesinde Eğitim Reformu Feyzullah Atahan* İdil-Ural bölgesinde eğitim kurumları iki tip idi: mektep (ilk okul) ve medrese (orta ve yüksek okul). Mektep mahallenin Mollası tarafından idare ediliyordu ve her camide bulunuyordu. Dersi öğreten mahalli molla veya imam, bunlar olmadığı zaman halef tabir edilen kıdemli talebelerdir. Mektepte bölüm ve belirli öğretim programları yoktu, öğretim her…

Devamı ...

HİNDİSTAN’I TANIMAK

Hindistan’ı tanımak Kasım ADİL* fotoğraf: 1922’de Hindistan müslümanları Kurtuluş Savaşı için miting ve yardım toplama kampanyası düzenliyorlar.   Hind alt kıt’ası değince göz önümüze ecdadımızın yanında duran Hindli Müslümanlar geliyor. Yüz yıllarca hükümet yöneten Türk sultanları geliyor. Azınlık olmasına rağmen İslam adaleti ile gayr-i Müslim Hinduları yöneten Müslüman hükümdarları geliyor.Ne yazık ki 1857 yılında bu…

Devamı ...

Kâtip Çelebi’nin Özbekistan Kütüphanelerinde Bulunan İlmi Mirası

KÂTİP ÇELEBİ’NİN ÖZBEKİSTAN KÜTÜPHANELERİNDE BULUNAN İLMİ MİRASİ Feyzullah Atahan * fotoğraf: Cihannüma, Dünya Haritası (Katip Çelebi)   Eskiden Mâverâünnehr, bugün ise Özbekistan olarak anılan coğrafya, dünyada önemli bir kültür ve medeniyet merkezi olması yönüyle tanınmıştır. Bu topraklarda pek çok âlim, ulema, padişah ve fâtihler yetişti. Yüzyıllardır insanlığın bilim merkezleri olarak hizmet eden Semerkant, Buhara, Şaş (Taşkent),…

Devamı ...

Moğolistan: “Eski Yurdumuz ” ve Günümüz Meseleleri Hakkında Bir Değerlendirme

“Moğolistan: Eski Yurdumuz ” ve Günümüz Meseleleri Hakkında Bir Değerlendirme Serikcan KENDEBAY* fotoğraf: Ulan Batur En eski başkentimiz Ötüken, Moğolistan topraklarındadır. Moğollar, tarihte farklı şekillerde anılsa da bozkır kültürüne sahip olmaları nedeniyle başta Kazaklar olmak üzere diğer Türklerle (çaba sarf edilirse) kültürel yakınlık gösterebilirler. Geçtiğimiz 15 yıl içerisinde Türkiye’nin çabalarıyla iki ülke arasında yakınlaşma oldu.…

Devamı ...

Reşid Nebiyev’in “Hokand Hanlığı Tarihi – Hüdayar Han’ın Feodal Tarımı” Kitabı Üzerine Bir Tahlil

Feyzullah ATAHAN * Hokand Hanlığı Tarihinden Reşid Nebiyev, İz İstorii Kokandskogo Hanstva – Feodalnoy Hozyaystvo Hüdayar Hana (Hokand Hanlığı Tarihi – Hüdayar Han’ın Feodal Tarımı) Fen Yayınları, Taşkent 1973, 387 syf. *** Bu çalışma, 19. yüzyılın 40.-70. yılları Hokand Hanlığı’nın sosyal-ekonomi ve siyasi tarihinden bahsediyor. Bu kitap, tarihi yazmalara ve arşiv belgelerine dayanarak yapılmış bir…

Devamı ...

Hokand Hanlığında Merkez Yönetim Teşkilatı ve Vezirlik

Hokand Hanlığında Merkez Yönetim Teşkilatı ve Vezirlik Feyzullah ATAHAN* fotoğraf: Hokand Hanlık Sarayı Kapısı Önsöz Bu çalışmamızda Hokand Hanlığı Merkez Teşkilatında önemli rol oynayan Kengeş ve devlet yönetiminde Vezir derecesindeki yetkililer hakkında bilgi verilmiş, Kengeş üyelerin kimlerden oluştuğu, onların dereceleri ve yaptığı vazifeler incelenmiştir. Hokand tahtına gelen hükümdarlara göre Kengeş üyelerinin devlet yönetimindeki derecelerinin değişmesi…

Devamı ...

Ebul Hasan en-Nedvi’nin Arakan Müslümanlarına Yaptığı Konuşma

Tercüme eden ve hazırlayan: ADİL HAMİD* Myanmar, Hindiçin (Çinhindi) yarımadasında bulunan en büyük ülkedir. Hindistan, Bengladeş, Çin, Laos ve Tayland komşu ülkeler olup ülkenin yüzölçümü 677.000 km², nüfusu 53,582,855 (2017 y.), resmî olarak adı Pyidanungzu Myanma Naingngandaw (Myanmar Birliği), başşehri Yangon’dur. Müslümanlar Myanmar’da dinî azınlık olup nüfusu 4% ‘ü (1.960.000) teşkil eder. Çoğunluk olarak Bangladeş’in…

Devamı ...

Kur’an’da İtab Ayetleri Çerçevesinde Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’e Yapılan Uyarılar

KUR’AN’DA İTAB ÂYETLERİ ÇERÇEVESİNDE HZ. PEYGAMBER (S.A.V.)’E YAPILAN UYARILAR Serikcan KENDEBAY* *Marmara Üniversitesi, İlhahiyat Fakültesi, Yükseklisans öğrencisi, MAMER Akademik Kurul Üyesi Özet Tarih boyunca Allah Teâlâ, doğru yola ulaşmaları için insanlara peygamber göndermiş ve onları hak dini tebliğ için görevlendirmiştir. İsmet/günahsızlık sıfatına sahip olan peygamberler, her zaman günahlardan uzak durmuşlardır. Peygamberler, insan olmaları nedeniyle bazı…

Devamı ...

KAZAKİSTAN’IN BUGÜNLERE GELMESİNDE ÇOK EMEĞİ GEÇEN KİŞİ: DİNMUHAMMED AHMETOĞLU KONAYEV

DİNMUHAMMED AHMETOĞLU KONAYEV (1912-1993) Hazırlayan: Serikcan KENDEBAY (Marmara Ünviversitesi Yüksek Lisans Öğrencisi-MAMER Akademik Kurul Üyesi)   Dünya’ya Milletini Tanıtan “Er”in Hayat Tablosu: Üç kez Sosyalist Emek Kahramanı olmuş, Kazak SSC Bilim akademisinin akademisyeni, Teknik Bilimlerinin doktoru, SSCB yabancı ülkeler ödülleri ve madalyaları sahibi olan en belirgin devlet ve halk adamı… Almatı’da memur bir ailede doğmuştur.…

Devamı ...