Parsa Şemsiyev

Parsa Şemsiev (1897-1972)

Parsa Şemsiev 02.10.1897 ‘de Buhara da doğdu, 03.21.1972 Taşkent’te vefat etti. Buhara Medresesi’nden  mezun olmuştu. Metinsel Eserler araştırmacısı, Nevai hakkında bir uzman, Filoloji Bilimleri Doktoru (1970), Özbekistan’da hizmet gösteren bilim adamı olarak tanınmıştır.

1930’lu yıllara kadar medrese ve  mektep, talim ve terbiye işleriyle meşgul oldu. 1931-1936 da Özbekistan Devlet Yayıncılığı’nda, 1936-1940 yılları arasında Eğitim ve Pedagoji Yayıncılığı’nda, 1941-1945 arasında Özbekistan Bilimleri Yayıncılığı’nda editörlük ve muharrirlik yaptı. 1945-1972 yılları arası Dil ve Edebiyat sahasında saygın bir ilim adamı olarak tanınmaya başladı.

« Edebiyattan İş Kitabı »,«Okuma Kitabı» , « Edebiyat Dersliği »), «Özbek Dili Dersliği»kitaplarını yazdı. Nevai’in « Muhakamtu’l-luğateyn», « Mecalis-un Nafais», « Mahbubu’l-Kulub » ve başka eserlerin ilmi ve eleştirel yönden değerlendirerek basıma hazırladı. Şair Nevai’nin  günümüze kadar ulaşan 15 ciltli eserlerini bir araya getirmede ve basılmasında aktif olarak katılım sağladı. «Hamse» beş kitaptan oluşan klasik edebi eserini eleştirel-ilmi metnini yazarak, doktora tezini işbu eserin metinsel incelenmesiyle savundu. Parsa bunun dışında Handemir’in «Макorimu’l-Ahlak» eserini Farsça’dan Özbekçeye çevirdi. Babür’ün ”Babürname”sini ele alarak,  Mirzaev ile beraber ilmi bir araştırmasını yaptı. Beş kitaptan oluşan “Özbek Edebiyatı ”dizisini oluşturdu ve yorumunu da yaparak  basılmasında büyük katkı sağladı.

İngiltere müzesinde bulunan ve Abducemil’e nisbet edilen “Tuhfatu’s-Salâtin” eseri mikrofilmini araştırarak, öğrenerek bunun Nevai’ye ait gazellerden alıntı olduğunu ve Abducemil Hattat tarafından nakledilen şah beyitler olduğunu ortaya koydu ve  bunun mevzularına göre 45 bölümden oluştuğunu  esinleştirdi.

Parsa Şemsiev, Gafur Gulam’ın 4 ciltli( Tenlengen Eserler) “Seçilmiş Eserler”ini ve 2 ciltli (Edebî Tenkidî Makaleler)“Edebi-eleştirel Makaleller”ini basıma hazırladı. S. İbrahimov ile beraber “Özbek Klasik Edebiyatı Sözlüğü”nü 1953’te  “Nevai Eserleri Sözlüğü”nü 1972 de hazırladılar.

Taşkent sokaklarının birine onun adı verilmiştir.

 

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.